Takie lub podobnie brzmiące polecenie często pojawia się na pracach klasowych. Dotyczy ważnego problemu, często poruszanego w różnego typu renesansowych utworach. Daje więc możliwości zaprezentowania (i sprawdzenia!) wiedzy: każe łączyć poezję z publicystyką, omówienie utworów z refleksjami, np. na temat aktualności opisywanych zjawisk. Nasze rady: nie ograniczaj się do Kochanowskiego! Cytuj ? dobrze dobrany cytat potrafi więcej powiedzieć niż wielokrotnie dłuższy komentarz. We wstępie możesz się odwołać do zawartego w temacie fragmentu pieśni Kochanowskiego (jeśli nie, wykorzystaj tę możliwość w zakończeniu).

Polecenie z grupy tych popularnych, często pojawiających się na rozmaitych sprawdzianach. Nic dziwnego, przecież jednym z głównych tematów polskiej literatury są sprawy naszego państwa i narodu. Może w średniowieczu przykładów będzie niewiele, ale już w renesansie, baroku, a zwłaszcza oświeceniu da się ich znaleźć naprawdę dużo. Także w tym wypadku odradzamy opisywanie epok po kolei. Praca będzie dużo ciekawsza, jeśli wybierze się ujęcie problemowe, połączy podobne motywy z literatury różnych wieków. Temat zmusza też piszącego do skomentowania przywoływanych faktów. To dobrze! Praca staje się w mniejszym stopniu odtwórcza, a autor ma szansę pokazania swoich refleksji związanych z tematem. Ważne: komentarza dotyczącego współczesności (?jacy jesteśmy??) nie wolno wyrzucać do zakończenia! Jest przecież istotną częścią tematu!

Dwudziesty wiek to rozdział już zamknięty. Skłania do podsumowań, refleksji ? bo jest jeszcze nasz, wszyscy się w nim urodziliśmy. Określ problem i sprecyzuj swoje ujęcie. Można na przykład prezentować wiele według historycznej biografii wieku: ? wydarzenia historyczne w literaturze, ? rzeczywistość codzienna w literaturze, ? oceny, ujęcia metaforyczne.

Państwo. Postulaty reform, krytyka władzy i błędów w rządzeniu krajem. To inny temat niż miłość ojczyzny, inny niż obraz Polski czy narodu polskiego w literaturze. Inny ? choć pokrewny. Ale dobór lektur i ich interpretacje jednak się różnią.

Historia jest nauką o minionych dziejach ludzkości. Jest też nauczycielką życia ? jeśli ktoś chce się uczyć. Jest tematem wielu ksiąg, ale też jest rzeczywistością, która staje się się na naszych oczach. Możemy mieć wpływ na jej bieg ? ale tylko czasem. Częściej jest siłą odgórną, nadrzędną, żywiołową, która ? jak przystało na ?wicher historii? ? rujnuje zwykłe życie porządnych ludzi. Tak ? jest to problem godny prezentacji. Proponujemy spojrzeć na temat nie według wydarzeń historycznych, lecz według zagadnień i dzieł.